AMSTERDAM - Van navigatie tot het doen van online betalingen of het vinden van geschikte zorg. Amsterdammers vertrouwen dagelijks op digitale diensten van grote buitenlandse techbedrijven. Dat is handig, maar de afhankelijkheid van Amerikaanse bedrijven brengt ook serieuze risico’s met zich mee, zoals voor de toegang tot Amsterdamse data en de continuïteit van dienstverlening. Het Amsterdamse college van B en W vindt dan ook dat Amsterdam, maar ook Nederland en Europa digitaal onafhankelijker moeten worden. Daarom heeft het college een verkenning uitgevoerd om realistische stappen in kaart te brengen richting meer digitale autonomie. Uit deze verkenning wordt duidelijk dat Amsterdam digitaal eigen keuzes wil kunnen blijven maken om de privacy, online veiligheid van en dienstverlening aan Amsterdammers te waarborgen.

Wethouder Alexander Scholtes (ICT en Digitale Stad): “Of het nu gaat om de privacy van Amsterdammers, de continuïteit van onze dienstverlening of nationale veiligheid: we kunnen het ons niet meer permitteren om in grote mate afhankelijk te zijn van een paar grote Amerikaanse techbedrijven. Er moet een plan B zijn, willen we voorkomen dat de Amerikaanse regering of Big Tech alles voor ons bepalen. Dat hebben we niet zomaar voor elkaar, maar in Amsterdam zetten we wel graag een stap naar meer digitale onafhankelijkheid. Dat vraagt om een koerswijziging in Amsterdam, Nederland en Europa.”

Gemeenten die niet investeren in eigen technologie, open standaarden en sterke cybersecurity lopen het risico om afhankelijk en kwetsbaar te worden. Het versterken van die digitale onafhankelijkheid is niet alleen een wens van het college van B en W, maar ook een belangrijk onderwerp in Nederland en Europa. Daarom werkt Amsterdam nauw samen met het Rijk en andere gemeenten op dit thema. Amsterdam neemt naar aanleiding van de verkenning nu al een aantal maatregelen om de digitale onafhankelijkheid te versterken.

  • Digitale autonomie als nieuw criterium bij inkoop: bij de komende aanbestedingen voor digitale dienstverlening wordt digitale autonomie meegenomen als criterium. De aanbestedingen voor de dienstverlening Public Cloud en hosting (HenT) zijn de eerste grote aanbestedingen waarin dit zal gebeuren.
  • Controle over eigen data: De gegevens van Amsterdammers blijven eigendom van de gemeente en worden niet zomaar gedeeld met technologiebedrijven. Dit is vastgelegd in contracten met leveranciers. Alleen strikt noodzakelijke gegevens worden opgeslagen, bijvoorbeeld bij het aanvragen van voorzieningen of gemeentelijke diensten. Amsterdam gaat nu onderzoeken of meer data binnen de eigen systemen van de gemeente kan worden opgeslagen, in plaats van in de huidige Public Cloud. Dit maakt het eenvoudiger om van software te wisselen en vermindert de afhankelijkheid van grote spelers.
  • Gebruik van open software: De gemeente Amsterdam tekst alternatieve, open-source software, zoals programma’s voor e-mail, tekstverwerking en spreadsheets. Dit kan betekenen dat ambtenaren in de toekomst overstappen op software die minder afhankelijk is van commerciële en/of Amerikaanse bedrijven.
  • Sociale mediastrategie: Samen met maatschappelijke partners wordt onderzocht hoe de afhankelijkheid van sociale mediaplatforms kan worden verminderd en of alternatieven kunnen worden ingezet, waarmee alle Amsterdammers bereikt kunnen worden.

Agenda Digitale Stad

De verkenning Amsterdam Digitaal Onafhankelijk past binnen de Agenda Digitale Stad. Daarin werkt de gemeente Amsterdam aan een digitale stad die menselijk, betrouwbaar en toekomstbestendig is. De verkenning vormt de basis om samen met de gemeenteraad keuzes te maken voor nieuwe maatregelen en is naar aanleiding van het initiatiefvoorstel ‘Amsterdam Digitaal Onafhankelijk’ van raadslid Elisabeth IJmker (GroenLinks) uitgevoerd.